مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور)

جامع الاحادیث

پایگاه جامع الاحادیث
 مقدمه
مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی در راستای تلاش‌های خود برای تسهیل دسترسی به منابع علوم اسلامی با استفاده از ابزار فناوری اطلاعات، و در ادامه تولید نرم،افزارهای متنوعی که در حوزه حدیث عرضه نموده است، اقدام به راه‌اندازی وب‌گاهی حدیثی نمود، تا ضمن عرضه دست‌آوردهای پیشین خود در محیط وب، قابلیت‌های جدیدی را نیز در اختیار جامعه‌ی حدیث‌پژوهان و محققان علاقمند به مباحث حدیثی قرار دهد.
 
• تعریف
وب‌گاه جامع الاحادیث وب‌گاهی حدیث محور است که در آن مجموعه روایات موجود در بیش از ۱۸۰عنوان از مصادر حدیثی شیعه عرضه شده است.
این عناوین فهرستی نسبتا کامل از کتاب‌های حدیثی شیعه است که از ادوار مختلف نگارش حدیث به دست حدیث پژوهان معاصر رسیده است.
هدف وب‌گاه آن است که مجموعه کتاب‌های مشتمل بر احادیث باقیمانده از پنج قرن اول به همراه مصادر حدیثی نگاشته شده در قرون بعدی، به ویژه دوره تدوین جوامع ثانویه حدیثی شیعه را تا زمان نگارش مستدرک الوسائل گردآوری نماید. در این میان برخی از مهمترین منابع مهم مورد توجه و استفاده حدیث‌پژوهان در دوره‌های متاخر نیز با این مجموعه همراه خواهند بود.
امیدواریم معدود کتاب‌های باقیمانده از این فهرست نیز به مرور به این وب‌گاه افزوده شوند.
در کنار عرضه فهرست احادیثِ کتاب‌های مذکور، ترجمه‌ها و شروح نگاشته شده بر روایات نیز در ذیل هر روایت به نمایش در می‌آید.

 
• مخاطبان وب‌گاه / کاربران
وب‌گاه جامع الاحادیث با هدف ارائه خدمات پژوهشی مناسب به حدیث‌پژوهان و محققان علاقمند به مطالعات حدیثی طراحی شده است. بخشی از پیچیدگی ساختار وب‌گاه و دشواری‌های موجود در مسیر بهره‌برداری از امکانات وب‌گاه احتمالا به این موضوع مرتبط است. به همین جهت لازم است کاربران با بردباری، به مرور با قابلیت‌های وب‌گاه و نحوه‌ی بهره‌گیری از این قابلیت‌ها آشنا شوند.
البته این وب‌گاه همانند بسیاری از دیگر محصولات تخصصی مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی به نحوی طراحی شده است تا سایر اقشار علاقمند به مباحث حدیثی نیز بتوانند پاسخ سوالات خود را در این وب‌گاه بیابند.
کاربران مهمان به بخش اندکی از اطلاعات وب‌گاه دسترسی دارند و با توجه به امکانات اختصاصی فراهم آمده برای هر کاربر از قبیل امکان نمایه زدن، انتخاب و دسته بندی احادیث دلخواه و مورد علاقه، مقایسه احادیث و ... لازم است کاربران محترم برای استفاده کامل، با استفاده از نام کاربری و کلمه عبور اختصاصی خود که از یکی از محصولات نور دریافت نموده‌اند، وارد وب‌گاه شوند.

 
• ویژگی‌ها
وب‌گاه جامع الاحادیث مشتمل بر ویژگی‌های مهمی در عرضه احادیث اهل بیت علیهم السلام است که بخشی از این ویژگی‌ها برای اولین بار در اختیار حدیث‌پژوهان قرار گرفته است. برخی از مهترین ویژگی‌های وب‌گاه عبارتند از:
حدیث محوری / دسترسی به صفحات کتابها
یکی از مهمترین ویژگی‌های وب‌گاه که آن را از نسخه‌های مختلف نرم‌افزار جامع الاحادیث متمایز می‌سازد حدیث محوری در شیوه‌ی عرضه است. در این وب‌گاه به جای عرضه کتابها، فهرستی از احادیث اهل بیت علیهم السلام از کتابهای حدیثی استخراج و ارائه شده است.
کاربران می‌توانند فهرست کامل احادیث را به صورت دلخواه محدود نمایند. به عنوان مثال کاربر می‌تواند در کتاب کافی، در میان احادیث دارای ترجمه، مشروط بر این که روایت از امام صادق علیه السلام باشد، و اندازه روایت طولانی تر از دو خط نباشد، احادیث مشتمل بر کلمه یا عبارت مورد جستجوی خود را مشاهده نموده به ترجمه‌ها، شروح و سایر اطلاعات پیرامون این احادیث دست یابد.
فضای عرضه حدیث محور امکان ارائه امکانات بیشتری در ارتباط با هر حدیث را فراهم نموده است. ضمن اینکه با توجه به ارتباط وثیق احادیث با محتوایی که در کتاب‌ها در کنار احادیث عرضه شده است، کاربران محترم می‌توانند با استفاده از گزینه‌ی ارائه شده در کنار هر حدیث، به وب‌گاه کتابخانه دیجیتال نور متصل شده و حدیث مورد نظر را در خلال صفحات کتاب مشاهده نمایند.
مشاهده احادیث تفکیکی هر یک از معصومان علیهم السلام
یکی از قابلیت‌هایی که برای اولین بار در این وب‌گاه عرضه شده است امکان مشاهده روایات یک معصوم خاص است که طی سالیانی توسط محققان مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نشان‌گذاری شده است.
به این ترتیب کاربران می‌توانند در صورت نیاز در پژوهش‌های خود، روایات مرتبط با هر معصوم خاص را به تفکیک مشاهده نمایند.
نکته مهم قابل توجه در این رابطه آن است که مقصود از احادیث یک معصوم، صرفا احادیث بیان شده توسط آن معصوم نبوده و کل احادیث مرتبط با معصوم در دامنه انتخاب شده به نمایش در خواهد آمد. به همین دلیل روایتی که در آن یک معصوم در ارتباط با معصوم دیگری مطلبی را بیان داشته اند در میان احادیث هر دو معصوم به نمایش در خواهد آمد.

 
• فعالیت‌های حدیثی کاربران
فعالیت‌های حدیثی کاربران بر روی وب‌گاه ذخیره می‌شود تا امکان پژوهش‌های بهتری را برای ایشان فراهم نماید. از جمله کاربران می‌توانند بر احادیث نمایه زده و احادیث را در پوشه‌های دلخواه خود ذخیره و در آینده بازیابی نمایند.
همچنین در ذیل هر حدیث امکان ترجمه حدیث به زبان‌های مختلف برای کاربران فراهم شده است. در آینده نزدیک نیز امکان بحث و نظر در رابطه با احادیث برای کاربران فراهم خواهد شد.
احادیث مشابه / دسته بندی احادیث
از جمله قابلیت‌های وب‌گاه امکان مشاهده احادیث مشابه با یک حدیث است. این قابلیت که پیش‌تر در نرم افزار جامع الاحادیث ۳.۵ نیز عرضه شده بود مبتنی بر فن‌آوری داده کاوی متون است که توسط بخش داده کاوی مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی آماده شده است.
همچنین در وب‌گاه این امکان فراهم شده است که احادیث موجود در یک دامنه خاص بر اساس مشابهت روایات موجود در آن دامنه دسته بندی شوند. این حرکت قدمی به سوی امکان تهیه فهرست غیر تکراری احادیث شیعه است.

 
• نسخه آزمایشی
در بهره‌گیری از امکانات و محتوای وب‌گاه این نکته حائز اهمیت است که در حال حاضر وب‌گاه دوره‌ی آزمایشی راه‌اندازی را طی می‌کند و ممکن است با برخی از اشکالات در محتوای وب‌گاه، رابط کاربری و اجرای فنی مواجه باشد که تذکر و شکیبایی کاربران در تکمیل و به ثمر نشستن این محصول نقش مهمی ایفا خواهد نمود.
کاربران محترم میتوانند اشکالات، نظرات و پیشنهادات خود را از طریق گزینه ارسال نظر در پانوشت صفحه برای وب‌گاه ارسال نمایند تا در اسرع وقت مورد توجه و بازنگری قرار گیرد.

تصاویر مرتبط

افتخارات