مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور)

ویراستیار ۳.۵

نرم‌ افزاری برای اصلاح نگارش فارسی

اضافه شده در ۱۳۹۲/۰۸/۳۰ - ۱۶:۲۹ - ( شناسه: ۶۵۶۹ )

اگر از Word استفاده می کنید و هنوز ویراستیار را نصب نکرده اید، همین حالا دست به کار شوید! نرم افزار «ویراستیار» افزونه ای برای مایکروسافت وُرد است که برای استفاده کاربران فارسی زبان طراحی شده است. از قابلیت های ویراستیار می توان به اصلاح خطاهای املایی، اشتباهات ویرایشی و نشانه گذاری، و نیز استانداردسازی متون فارسی اشاره کرد ...

زبان واسط کاربری: فارسی موضوع: کاربردی سیستم عامل: ویندوز
حقوق این محصول متعلق به دبيرخانه شورای عالی اطلاع رسانی كشور (www.virastyar.ir) می باشد.
وضعیت:

-

  • درباره نرم افزار
    •  ویراستیار  یک افزونه‌ ی رایگان و متن‌ باز برای مایکروسافت وُرد است که جهت تسهیل در تصحیح و ویرایش متون فارسی طراحی شده است. از قابلیت‌ های ویراستیار می‌توان به اصلاح خطاهای املایی و علائم نگارشی، استانداردسازی متون و نویسه‌ های فارسی، تبدیل پینگلیش به فارسی، و مبدل تقویم و اعداد اشاره کرد.
    • برای آشنایی بهتر با قابلیت‌ های ویراستیار، در ادامه به مقایسه‌ ی مبتنی بر قابلیت ویراستیار با چند محصول مشابه می‌ پردازیم. برای مشاهده‌ ی جزئیات مقایسه‌ ها و ارزیابی‌‌ های مبتنی بر آزمون‌ های کلان و خُرد، که بسیار فنی هستند و جایگاه آن‌ ها مباحث و مقالات دانشگاهی است، می‌ توانید به مقالات علمی و کتاب منتشر شده پیرامون خطایابی املایی در زبان فارسی و خطایاب ویراستیار مراجعه کنید.
    • در ابتدا لازم است مختصری به فرایند خطایابی املایی بپردازیم. عبارت «خطایابی املایی» به یافتن خطای املایی و ارائه‌ ی پیشنهاد مناسب برای جایگزینی با واژه‌ی خطا اطلاق می‌شود. خطایابی املایی به طور عام در سه مرحله صورت می‌پذیرد:
    یافتن خطا
    رایج‌ ترین روش یافتن خطا جستجوی واژه‌ های متن در یک واژه‌ نامه از واژه‌ های صحیح زبان است. تنها نکته‌ ای که در این مرحله باید مورد توجه قرار گیرد واژه‌ های تصریف شده (یا در مواردی واژه‌ های اشتقاقی) هستند که ممکن است در واژه‌ نامه وجود نداشته باشند از این رو تصریف‌ های صحیح واژه‌ ها باید به واژه‌ نامه افزوده شود یا هنگام جستجو در واژه‌ نامه، واژه‌ های تصریف شده ریشه یابی شوند.
    تولید پیشنهادات جایگزینی
    در این مرحله بر مبنای واژه‌ ی دارای خطای املایی، لیستی از واژه‌ های مشابه تولید می‌ شوند که جهت صحت‌ سنجی، لیست جاری در واژه‌ نامه جستجو شده تا واژه‌ های صحیح زبان به عنوان پیشنهادات جایگزینی استخراج شوند.
    مرتب‌ سازی پیشنهادات
    در این مرحله پیشنهادات جایگزینی بر حسب میزان شباهت با واژه‌ ی دارای خطای املایی، میزان کاربرد، بافت متن، و مواردی از این دست مرتب می‌ شوند تا پیشنهادی که احتمال جایگزینی آن با واژه‌ ی دارای خطای املایی است نزدیک‌ تر به سر لیست قرار گیرد.
    • این مراحل به طور کلی فرازبانی هستند و با در اختیار داشتن الفبای زبان مقصد می‌توان یک خطایاب ساده و عام را در زمانی بسیار کوتاه برای هر زبانی تولید نمود. نکاتی که به طور کلی خطایابی را کاراتر و پیچیده‌ تر می‌کنند، در نظر گرفتن ویژگی‌ های خاص زبان مقصد مانند قواعد تصریف و اشتقاق، و ارائه‌ ی یک روش مرتب‌ سازی پیشنهادات بر اساس ویژگی‌ های زبان مقصد است. از این رو، هیچ خطایاب با کاربرد عام، نمی‌ تواند بهترین نتایج را برای زبانی خاص ارائه کند. البته خطایاب‌ ها می‌توانند روش‌ های متفاوتی را برای هر یک از مراحل سه‌ گانه‌ی فوق در نظر بگیرند که موجب بهبود کارایی خطایاب‌ های با کاربرد‌های خاص خواهد شد. نکته‌ ی بسیار مهمی که در مورد هر خطایاب املایی از جمله ویراستیار باید مورد توجه قرار گیرد این است که کارایی این خطایاب‌ ها به طور عمده در حوزه‌ی واژه‌ نامه‌ ی آن‌ ها است؛ تشخیص و تصحیح خطا، و ارائه‌ ی پیشنهادات جایگزینی تنها در دایره‌ ی واژگان موجود در واژه‌ نامه‌ ی آن‌ ها صورت می‌ پذیرد. همچنین اگر واژه‌ نامه‌ ی این خطایاب‌ ها به هر دلیل شامل واژه‌ ای نادرست باشد، خطایاب آن واژه را یک واژه‌ ی صحیح زبان در نظر می‌ گیرد. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد ساز و کار خطایاب ویراستیار می‌ توانید به کتاب «خطایابی املایی خودکار در زبان فارسی» با اطلاعات کتاب‌ شناسی زیر مراجعه کنید:
    • Omid Kashefi, Mitra Nasri, Kamiar Kanani, Sina Iravanian, Mehrdad Senobari, Towards Automatic Persian Spell Checker
    • SCICT: Tehran, Iran, 2010
    • ISBN: 978-964-884-634-8
    • سوال دیگری که ممکن است به ذهن خطور کند این است که چرا ویراستیار در حال حاضر تنها برای سیستم‌ عامل ویندوز و مایکروسافت وُرد طراحی شده است. دلیل این امر نسبت بسیار بیشتر کاربران مایکروسافت وُرد در مقایسه با دیگر ویرایشگران متن مانند OOo Writer یا توزیع‌های مختلف TeX در ایران است. ویرایشگران متن مبتنی بر TeX فاقد یک محیط خاص برای ویرایش هستند از این رو می‌ توان متون مورد استفاده در آن‌ ها را با استفاده از وُرد خطایابی نمود و یا به با توجه به پیاده‌ سازی رابط‌ های سازگار با ISpell در ویراستیار، از ویرایشگرهایی همچون Notepad++ برای خطایابی متون ساخت‌ یافته برای TeX استفاده نمود. همچنین می‌توان یک نسخه از ویراستیار را با سیستم‌عامل‌ های Unix-like نیز مطابق ساخت تا کاربران ویرایشگر OOo نیز بتوانند به دلیل پیاده‌ سازی رابط‌ های سازگار با ISpell به راحتی از ویراستیار استفاده نمایند. لازم به ذکر است که ویراستیار به زودی از Enchant نیز پشتیبانی خواهد کرد.
    • در این گزارش به مقایسه‌ ی مبتنی بر قابلیت ویراستیار با ۱- مجموعه‌ی زبانی مایکروسافت یا Microsoft Language Interface Pack -LIP که پشتیبانی از خطایابی فارسی را به خطایاب مایکروسافت وُرد اضافه می‌ کند، و ۲- Aspell و Hunspell که خطایاب‌ هایی بر پایه‌ ی ISpell و MySpell هستند و به طور عمده در نرم‌ افزارهای متن‌ باز و نرم‌ افزارهایی همچون OOo Writer برای سیستم عامل‌ های Unix-like به کار می‌ روند، می‌ پردازیم. البته محصولات قدرتمند و مشابه دیگری همچون خطایاب املایی دانشگاه تهران که با حمایت مرکز تحقیقات مخابرات تولید شده و خطایاب املایی ویرا از بنیاد روباتیک سپنتا نیز موجود هستند اما به دلیل پرهیز از به وجود آمدن فضای رقابتیِ منفی، از مقایسه‌ ی ویراستیار با این محصولات حذر می‌ کنیم. لازم به ذکر است که این محصولات نیز دارای قابلیت‌ های خوبی هستند. در ادامه توضیحاتی پیرامون محصولات مشابه فوق و بررسی قابلیت‌ های آن‌ ها خواهیم پرداخت.
    برخی امکانات و قابلیت ها
     پشتیبانی از نسخه‌ های مختلف مایکروسافت وُرد
     غلط یاب املایی
    • غلط‌ یاب املایی ویراستیار از کارایی بالا و سرعت مناسبی برخوردار است. از موارد کارکرد غلط یاب می‌ توان به موارد زیر اشاره کرد:
    – اصلاح املای واژه‌ ها
    – ارائه‌ ی لیستی از واژه‌ های صحیح پیشنهادی
    – اصلاح انواع غلط‌ های فاصله‌ گذاری
    – چسبیدن واژه‌ های متوالی به هم
    – درج فاصله‌ ی اشتباه میان کلمه
    – اصلاح کاربرد نابجای فاصله به جای شبه‌ فاصله
    – تلفیق درج اشتباه فاصله و چسبیدن واژه‌ های متوالی
    – تشخیص و اصلاح واژه‌ های با پسوند
    – تشخیص و اصلاح تکرار متوالی کلمه
    – اصلاح غلط‌ های ناشی از هم‌ آوایی
    – امکان افزودن واژه‌ های جدید به واژه‌ نامه
    – امکان اصلاح یک مورد غلط به طور یکباره در کل متن
    – امکان نادیده گرفتن یک مورد غلط و عدم اصلاح آن
    – امکان نادیده گرفتن یک مورد غلط و عدم اصلاح آن در کل متن

     
     اصلاح نویسه‌ های متن
    •  با استفاده از این ویژگی نرم‌ افزار می‌ توانید همۀ نویسه‌ های (کاراکترهای) متن را استاندارد کنید. اگر نویسه‌ ی غیر استانداردی یافت شد، با معادل استاندارد آن جایگزین می‌شود.
    – اصلاح انواع حرف «ک
    – اصلاح انواع حرف «ی»
    – تبدیل ارقام عربی به معادل فارسی.
    – اصلاح نویسه‌ ی نیم‌ فاصله
    – اصلاح اعراب
    – حذف نیم‌ فاصله‌های تکراری

     
    اصلاح نشانه‌ گذاری
    •  این بخش از نرم‌ افزار، غلط‌ های نشانه‌ گذاری را تشخیص داده و اصلاح می‌ کند. این غلط‌ ها بر اثر اشتباه در نمادگذاری علائم زیر پدید می‌آیند:
    – نقطه
    – ویرگول
    – نقطه ویرگول
    – علامت سوال
    – علامت تعجب
    – نقل قول
    – پرانتز
    – گیومه

     
     تبدیل تقویم و تاریخ
    •  این بخش از نرم‌ افزار قابلیت تشخیص و تبدیل عبارت‌ های تاریخ را فراهم می‌ کند.عبارت‌ ها‌ی تاریخ در هریک از دسته‌ بندی‌ های زیر قابل تشخیص و تبدیل به یکدیگر هستند.
    – گونه‌ های مختلف نوشتار تاریخ به صورت عددی و نوشتاری با ارقام انگلیسی و فارسی.
    – گونه‌ های مختلف نوشتار تاریخ به زبان انگلیسی
    – قابلیت تصحیح برخی اشتباهات در درج تاریخ

     
     تنظیمات
    • در این افزونه تلاش شده تا تمام قسمت‌ ها قابل سفارشی‌ سازی باشند. این سفارشی‌‌ سازی توسط تغییر در تنظیمات هر کدام از ویژگی‌ ها قابل انجام است. برای دسترسی به تنظیمات، از پنجره‌ ی تنظیمات استفاده می‌شود که شامل قسمت‌ های زیر است:
    – غلط‍ یاب
    – اصلاح نویسه‌ ها
    – پیش پردازش املایی
    – تکمیل خودکار واژه‌ ها
    – میانبر
    – اصلاح اشکال‌ های افزونه

     
     تبدیل پینگلیش
    • با این بخش می‌ توان واژه‌ های پینگلیش (واژه‌ های فارسی که با حروف انگلیسی نوشته شده‌ اند - فینگلیش) را به معادل (یا معادل‌ های) فارسی آن ها تبدیل کرد. پینگلیش‌ نویسی در حوزه‌ اینترنت بسیار پرکاربرد بوده و اگرچه ورود استانداردهایی مانند یونیکد، و همچنین تلاش جامعه فارسی‌ زبانِ اینترنت در اشاعه زبان فارسی، از تمایل کاربران در پینگلیش‌ نویسی کاسته است، اما هنوز متون فارسی بسیاری را می‌ توان یافت که با نویسه‌ های انگلیسی نوشته شده‌اند.  با استفاده از این قابلیت، کاربر می‌ تواند این‌ گونه متن‌ ها را به فارسی روان تبدیل کند.
    – تکرار حروف در واژه‌ ها پینگلیش
    – استفاده از حروف بزرگ (در ابتدا و انتهای واژه‌ ها)، اعداد و نویسه‌ های ویژه در واژه‌ ها
    – استفاده از واژه‌ های انگلیسی
    – استفاده از نویسه‌ ی x برای تایپ حرف «خ»

     
     پیش پردازش املایی متن
    • در پیش پردازش املایی موارد زیر می‌ توانند تصحیح شوند:
    – ها: اصلاح فاصله‌ گذاری «ها» در انتهای واژه‌ ها 
    – می: اصلاح فاصله‌ گذاری «می» در ابتدای واژه‌ ها
    – ـۀ: تبدیل «‍‍ۀ» به «‍ه‌ ی»
    – ب: تبدیل «ب» متصل به ابتدای واژه‌ ها به «به»
    – اصلاح فاصله‌ گذاری پسوندها

     
     دیگر قابلیت‌های افزونه
    • علاوه بر موارد یاد شده این افزونه دارای قابلیت‌ های دیگری است که در زیر به چند نمونه از آن ها اشاره می‌کنیم.
    – قابلیت تکمیل خودکار کلمات
    – قابلیت به روز رسانی لغت نامه‌ ها
    – ‍وجود راهنمای داخل برنامه

     
     تبدیل اعداد
    • این بخش از نرم‌ افزار قابلیت تشخیص و تبدیل اعداد را فراهم می‌ کند. اعداد درهر یک از دسته‌ بندی‌ های زیر قابل تشخیص و تبدیل به یکدیگر هستند.
    – عدد طبیعی یا اعشاری با رقم‌ های انگلیسی
    – عدد صحیح با نوشتار فارسی
    – عدد اعشاری با نوشتار فارسی
    – عدد کسری با نوشتار فارسی
    تغییرات نسبت به نسخه قبل
    - غنی‌ تر کردن واژه‌ نامه (ترکیب‌ های تکرارشونده، به، مورد، قابل و ...)
    - پوشش ویراست جدید فرهنگ املایی فرهنگستان
    - اصلاح فعل‌ هایی که با آوای اشتباه تصریف شده‌ اند مثل می‌گوم ⇐ می‌گویم
    - بهبود پیشنهاد ویرایشی برای واژه‌ های جمع‌ ناپذیری که به‌ اشتباه جمع بسته شده‌ اند
    - افزودن امکان اصلاح پسوندهای تصریفی مثل شرکت‌عا ⇐ شرکت‌ ها و دوستمان‌ای ⇐ دوستمانی
    - کاهش تعداد پیشنهادهای ارائه‌ شده ی نامحتمل مثلاً برای دوست‌ هایشان‌ ایم
    - بهبود عملکرد پیشنهاد پیوسته‌ نویسی
    - افزایش دقت و کاهش تعداد پیشنهاد های فاصله‌ گذاری
    - افزایش دقت پیشنهاد های خطایابی و بهبود عملکرد مرتب‌ سازی آن‌ ها
    - افزودن امکان اصلاح همزه و تنوین در پیش‌ پردازش دستور خط
    - تطابق اصلاح نویسه‌ ها با استاندارد ماتسا ۶۲۱۹ و عدم حذف یا اصلاح اتصال مجازی
    - اصلاح فرم‌ های نویسه‌ ها بر اساس معادل استانداردشان در یونی‌ کد
    - ارائهٔ پیشنهاد ویرایشی برای واژه‌ هایی که ازنظر املایی درست‌ اند اما محتمل‌ تر است که خطا باشند مثل «تاکید» که می‌ تواند درست و معادل «تاک هستید» باشد یا به‌ اشتباه به‌جای «تأکید» نوشته شده باشد
    - حذف پیشنهادهای تکراری برای ترکیب‌ های چند واژه‌ ای. تا پیش‌از این مثلاً برای «دولت مردان»، یک‌ بار برای «دولت» و بار دیگر برای «مردان» واژه ی «دولت‌ مردان» پیشنهاد می‌ شد و برای نپذیرفتن آن باید دو بار نادیده‌ گیری می‌ شد
    - تغییر در تنظیمات ویراستیار
    - بهبود فرایند نصب ویراستیار
    - رفع مشکل کار نکردن خطایاب در برخی ویندوزهای ۸و۸٫۱
    - بهبود عملکرد پردازش نویسه‌ ها در اصلاح فاصله‌ گذاری علائم
    - بهبود ارائهٔ پیشنهاد برای واژه‌ هایی که باید با تنوین نوشته شود مثل «مثلا» و «مثلن»
    - عدم‌ پردازش فیلدها (فهرست‌ های خودکار). پس از پردازش، باید این فهرست‌ ها به‌ روز شود
    - بهبود عملکرد و دقت پردازش ناهمگام در پس‌ زمینه، برای افزایش سرعت خطایابی
    - رفع مشکل عدم‌ پردازش پیوسته‌ نویسی هنگام استفاده از «تغییر همه»
    - غیرفعال کردن ویراستیار هنگامی‌ که سندی باز نیست
    - فعال کردن برگه ی ویراستیار پس از بارگذاری کامل
    - افزودن میان‌ بر برای دکمه‌ های تغییر، تغییر همه، نادیده‌ گیری و نادیده‌ گیری همه
    - رفع اشکال عدم‌ پردازش نشانه‌ گذاری سربرگ و پاورقی
    - هنگام پردازش سربرگ و پاورقی، صفحه به حالت «پیش‌ نویس» نمایش داده می‌شود. پس از پردازش سربرگ و پاورقی، حالت نمایش صفحه به حالت پیش‌ فرض آن بر خواهد گشت
    - بهبود رتبه‌ بندی بر اساس شاخص ساخت‌ واژی پیشنهادها (مدریت، کاریکه)
موضوع: کاربردی
زبان واسط کاربری: فارسی
تولید کننده: مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی
سیستم عامل: ویندوز

دیدگاه ها

تصاویر n
ارسال شده توسط n ‪(not verified)‬ در تاریخ

سلام این نرم افزار رو از کجا میشه تهیه کرد؟

تصاویر امورکاربران
ارسال شده توسط امورکاربران در تاریخ

با سلام

علاوه بر دریافت رایگان فایل نصبی برنامه از همین صفحه، می‌توانید آخرین نسخه ویراستیار را از سایت اختصاصی این نرم افزار به نشانی virastyar.ir نیز دریافت نمائید.
موفق باشید

تصاویر کیارش
ارسال شده توسط کیارش (not verified) در تاریخ

با سلام
افزونه ویراستیار جزء ابزار مهم هر کسی که کاراییش رو میدونه هست
ممنونم از سازندگانش و بهشون دستمریزاد میگم
ولی باعث تأسفه که برای آفیس ۲۰۱۶ بروزرسانی نشده و قابل استفاده نیست

اضافه کردن دیدگاه جدید

Plain text

  • تگ های HTML قابل قبول نمی باشد.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
CAPTCHA ی تصویری
کاراکترهای نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید.

آخرین اخبار مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی